Sprawozdanie z wycieczki ŁUŻYCE w BOŻE CIAŁO

                                             4-7 czerwca 2026

Zgodnie z rocznym planem imprez Oddziału w dniach 4-7 czerwca 2026 odbyła się  4 dniowa wycieczka  na Łużyce. 

   W I-szym dniu po drodze odwiedziliśmy najpierw Środę Śląską. Zobaczyliśmy podłużny ładny ukwiecony rynek z zabytkowymi kamienicami, gotycki ratusz miejski, gotycki kościół parafialny św. Andrzeja i Muzeum Okręgowe, ale tylko z zewnątrz, bo w Boże Ciało było zamknięte. Umówieni na godz. 11-tą pojechaliśmy do Lubiążą zwiedzić ogromny klasztor cystersów drugi co do wielkości w Europie po hiszpańskim Escurial, gdzie znajduje się również rezydencja królów hiszpańskich. Cały kompleks klasztorny najbogatszy kiedyś w Cesarstwie Rzymskim Narodu Niemieckiego oszałamia swym ogromem i niebywałym kiedyś bogactwem i wyposażeniem. Elewacja przednia to budynek 3 kondygnacyjny o długości 236m. Kompleks posiada ponad 300 dużych sal. Po likwidacji zakonu w 1810 r. państwo pruskie sprzedało wszystkie sprzęty, obrazy, arcydzieła ogromnej biblioteki i ruchomości, aby zapłacić kontrybucję Napoleonowi po klęsce i pokoju w Tylży. Przez ponad 140 lat użytkowano tylko częściowo niektóre pomieszczenia: szpital, więzienie, archiwum, magazyny itp. Obiekt niszczał bez remontów, a II wojna światowa i grabieże Armii Czerwonej i miejscowej napływowej ludności dopełniły swoje. Użytkownicy się zmieniali, ale nikt nie był w stanie wyłożyć ogromnych pieniędzy na remont i konserwację tak cennego zabytku. Obecnie Fundacja Pałacu Lubiąż zarządza obiektem i wyremontowała 10 % pomieszczeń najcenniejszych i udostępniła turystom. Zobaczyliśmy ogromną z pięknymi freskami historyczną Salę Rycerską, Pałac Opata z pięknymi freskami i rzeźbami, Refektarz (jadalnię) z nie odnowionymi jeszcze freskami, oraz ogromną kaplicę zakonną z kopiami obrazów będących w rozproszeniu po różnych muzeach najsłynniejszego malarza śląskiego Michała Willmana. W kościele za dodatkową opłatą można było zobaczyć bardzo ciekawą wystawę japońskiej sztuki ogrodniczej bonzai. Po kawie w kawiarni w zabytkowych zabudowaniach gospodarczych pojechaliśmy zobaczyć zamek rycerski w Prochowicach. Zamek jest obecnie w rękach prywatnych i nie jest udostępniony do zwiedzania, ale z zewnątrz sprawia duże wrażenie: otoczony murami z fosą, z wysoką basztą i dziedzińcem z podcieniami jak na Wawelu w stylu renesansowym jest bardzo ładny, choć wymaga jeszcze remontu wnętrz. Ostatnim punktem zwiedzania tego dnia był Chojnów, miasto 12-to tysięczne z zamkiem piastowskim, zabytkowym rynkiem, fragmentami murów obronnych z ogromną Basztą Tkaczy, gotyckim kościołem św. Piotra i Pawła i z pięknie ukwieconym, pokrytym płatkami kwiatów rynkiem po procesji Bożego Ciała sprawiał miłe wrażenie. Sam renesansowy zamek położony na skraju starego miasta mieści Muzeum Regionalne, stare armaty, rzeźby ostatnich władców książąt legnickich, przejściowo głogowskich i pamiątki z przeszłości. Po zwiedzaniu pojechaliśmy już do Żar na obiadokolację i nocleg. Po kolacji był wieczorek zapoznawczy na tarasie z piciem wina „Myrtos” z winnicy Hogoberg. 

   W II-gim dniu po śniadaniu pojechaliśmy na Łużyce Górne do Niemiec. Po przekroczeniu granicy w Łęknicy 4 km za Bad Muskau dojechaliśmy do Kromlau z przepięknym Parkiem Rododendronowym. Na powierzchni około100 ha zwiedziliśmy w 1,5 godziny cudowny park z kwitnącymi setkami różnego rodzaju rododendronami i azaliami pontyjskimi, z 2 zielonymi jeziorami, fantastycznymi rzeźbami terenowymi, Mostem Diabła o wysokości około 15 m, rzeźbami z bazaltu, ławeczkami itp. Byliśmy zachwyceni. Potem pojechaliśmy do żelbetowej wieży widokowej o wysokości 29,5 m na największy wykop kopalni węgla brunatnego o średnicy 12 km koło miejscowości Biała Woda (Weiswasser). Z wieży rozciągała się wspaniała panorama na okolice Górnych Łużyc, nawet na Góry Łużyckie i największą koparkę na świecie o wadze 9000 ton w wykopie. Następnie zobaczyliśmy jeszcze duże jezioro po wybraniu węgla brunatnego w drodze do stolicy Łużyc do Budziszyna. Stare miasto Budziszyna jest architektoniczną perełka. Położone na zakolu rzeki Szprewy na wysokiej skale o wysokości około 50 m nad dnem wąwozu rzeki Szprewy stanowi naturalne miejsce obronne. Otoczone murami z 3 stron zachwyca zabudową: zamkiem, kościołami, rynkiem i ratuszem. Stare kamienice odbudowane po zniszczeniach wojennych lśnią kolorowymi elewacjami z mnóstwem rzeźb, detali architektonicznych i ozdób, a wszystko ozdobione kwitnącymi kwiatami. Po zwiedzeniu starówki i głównego kościoła farnego była 1,5 godzinna przerwa na kawę, piwo, ciastko i zakupy. Gotycka katedra z XIV wp. św. Piotra zrobiła na nas największe wrażenie, gdyż służy jednocześnie katolikom i protestantom (oczywiście msze są w różnym czasie). Zobaczyliśmy również ruiny kościoła św. Mikołaja z cmentarzem zasłużonych Łużyczan, Muzeum Serbsko Łużyckie, Niemiecko Łużycki Teatr Narodowy, mury obronne, Bramę Mikołajską, zamek Ortenburg w którym mieści się Muzeum Serbsko Łużyckie, Hotel w którym mieszkał Napoleon w 1813 r. i basztę z której obserwował bitwę pod Budziszynem w maju 1813 r. Pełni wrażeń po 6,5 godzinnym zwiedzaniu miasta wróciliśmy na nocleg do hotelu Leons Room. Po kolacji był poczęstunek winem tzw. wieczorek zapoznawczy nr 2.

   W III-cim dniu po śniadaniu pojechaliśmy do Łęknicy na parking zwiedzać kompleks obiektów Parku Mużakowskiego wpisanego na Listę UNESCO w 2004 r. Park obejmuje 700 ha Łuku Mużakowskiego moreny przedniej polodowcowej, z tego 300 ha w Niemczech i 400 ha w Polsce. Różnica deniwelacji to 100 m w pionie. Park w stylu angielskim stworzył książę Hermann Puckler od 1815 r. do 1845 r. sprzedając go na końcu księciu Niderlandzkiemu Fryderykowi z powodu zadłużenia. Park stanowi cudowną oazę spokoju pośród starych drzew, krzewów, jeziorek, mostków, kilkukilometrowej długości alejek w otoczeniu setek kwitnących rododendronów, azalii i rozmaitych egzotycznych drzew i krzewów. Przeszliśmy około 4 km alejkami najpierw na wysokim brzegu Doliny Nysy po polskiej stronie, a potem po niemieckiej. Mijaliśmy mostki, stare drzewa i punkty widokowe na położony centralnie przepiękny neoklasycystyczny pałac. Po drodze zwiedziliśmy również kościół św. Jakuba na pielgrzymkowej Camino do Santiago Compostella, Grób Machduby niewolnicy abisyńskiej kupionej na targu w Chartumie, budynki zespołu folwarków z restauracjami i sklepikami, stawy z rybami, rzeźbami ogrodowymi itp. Po dotarciu do pałacu był obowiązkowy postój na kawę i ciastko w kawiarni, a potem zwiedzanie pałacu. Pałac z opisem historii pałacu, rodu książąt Pucklerów, historii budowy parku, różnych egzotycznych podróży księcia Hermanna Pucklera, zbiorów muzealnych, obrazów, rycin i książek jest fascynujący i godny podziwu. Można go zwiedzać godzinami. A jeszcze była atrakcja przejażdżka dyliżansem po szynach z prelekcją w języku polskim. Po dwugodzinnym zwiedzaniu przeszliśmy przez folwark, szklarnie i palmiarnie obok stawów rybnych mostkiem na polską stronę. Całość obejścia to 6 km w nogach i 6 godzin zwiedzania. Byliśmy zachwyceni. Pojechaliśmy następnie do Geoparku Łuku Mużakowskiego wpisanego też na Listę UNESCO w 2011 r. Stanowi on wydzielony teren w 4 miejscach po polskiej i niemieckiej stronie po dawnych kopalniach węgla brunatnego wydobywanego metodą odkrywkową i głębinową z pochylniami i nawet szybami. Po wydobyciu urobku teren uległ odkształceniu przez zapadliska i utworzyły się podłużne jeziora o długości od 1 do kilku km i głębokości do 30 m z silnie kwaśną wodą z siarki zawartej w węglu (kwas siarkowy). Najpierw weszliśmy na Wieżę Widokową o wysokości 18 m z panoramą lasów, jezior i dawnych kopalń. Potem przeszliśmy szlakiem wokół jeziora około 1,5 km do parkingu, do którego dojechał autobus. Po zakupie piwa w sklepie, zmęczeni ale pełni wrażeń wróciliśmy do hotelu. Po kolacji był wieczorek pożegnalny z winem „Myrtos” i śpiewem piosenek.

   W IV dniu był powrót. Najpierw zwiedzaliśmy z przewodnikiem przepiękne Żary, stolicę Dolnych Łużyc, pełną zabytków architektury. Zobaczyliśmy najpierw z zewnątrz ogromny barokowy pałac hrabiów von Promnitz właścicieli przez 400 lat państwa stanowego Łużyce Dolne i obok wcześniejszy zamek renesansowy baronów Biberstein tzw. Łużycki Wawel. Przeszliśmy Aleją Jana Pawła II i Parkową zobaczyć budynki Wyższej Szkoły Tkactwa z XIX w. (obecnie Centrum Kształcenia Zawodowego) i Instytut Badawczy Obróbki Włókien. Następnie w rynku zobaczyliśmy zabytkowy ratusz z renesansowym portalem, ławeczkę kompozytora Telemanna, stare kamienice z podcieniami, studnię z rzeźbą smoka, kościół garnizonowy pw. św. Barbary dawnego klasztoru franciszkanów z głową konia na 3 piętrze wieży dzwonniczej (legenda o pannie co się bała konia) i potem mury obronne miasta z basztą, gotycki kościół farny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, dzwonnicę z XIV w, Wieżę Wartownicza przy murach i wspaniałe Muzeum Pogranicza Śląsko-Łużyckiego. Muzeum mieści się w zabytkowej gotyckiej kamienicy bogatego kupca i posiada zbiory folklorystyczne, ubiorów, tkanin, sprzętu gospodarstwa domowego i rzemiosła, pamiątki ludności przesiedlonych z różnych części Polski i niesamowite cudowne zbiory żarskiej porcelany. Manufaktur wytwórni porcelany było w Żarach, aż 6 i stanowiły konkurencję dla porcelany miśnieńskiej i wałbrzyskiej. Po 3,5 godzinnym zwiedzaniu poszliśmy na kawę i ciasto w dużej kawiarni na deptaku staromiejskim. Pożegnaliśmy wspaniałego przewodnika p. Ireneusza Brzezińskiego, który oprowadzał nas po Łużycach trzy dni i pojechaliśmy do Głogowa stolicy jednego z piastowskich księstw śląskich. Duże 60 tysięczne miasto nad Odrą było ziszczone podczas wojny w 80 % na skutek obwołania go „Glogau Festung”. Obecnie po odbudowie ładnej starówki i zamku piastowskiego jest centralnym miastem Zagłębia Miedziowego wraz z Legnicą. Zobaczyliśmy odbudowany zamek Książąt Głogowskich z XIII w. przebudowany w stylu renesansowym w XVI w. (obecnie siedziba wspaniałego Muzeum Historyczno-Archeologicznego). Zobaczyliśmy niebywałe ogromne zbiory numizmatyczne na III piętrze od monet starożytnych po wszystkie bite przez państwa Europy średniowiecznej, księstwa stanowe, udzielne księstwa biskupie itd. Coś niesamowitego! Zgromadzono także artefakty historii Księstwa Głogowskiego: dokumenty, mapy, pieczęcie, stroje, sprzęt domowy itp. Bardzo duży jest dział archeologiczny o najstarszym osadnictwie na tych ziemiach, fragmenty rzeźb, ozdób, wystroju wnętrz. Muzeum posiada także dział historii radia i sprzętu do zapisu i odtwarzania dźwięku. Byliśmy zachwyceni, lecz nie starczyło czasu na dokładne zwiedzenie zbiorów. Z okien autobusu zobaczyliśmy jeszcze gotycką kolegiatę pw. Wniebowzięcia NMP na Ostrowie Tumskim.

   Po drodze był postój na toaletę i potem nastąpił już powrót. Do Świuętochłowic dojechaliśmy o godzinie 19³⁰.  

  Program wycieczki przygotował, zorganizował, opowiadał historię zwiedzanych miejsc i obiektów, oraz prowadził kol. Myrta Mieczysław. 

      W wycieczce uczestniczyło 35 osób z Oddziału PTTK z Świętochłowic i nie tylko.

                                                                  V-ce Prezes Oddziału

                                                                     Myrta Mieczysław