Sprawozdanie z 57 Zlotu Górskiego Oddziału PTTK

                    w Świętochłowicach im. byłej Kop. POLSKA: 

                                         KARKONOSZE

                                     27 - 30 sierpnia 2026

   Zgodnie z rocznym planem imprez Oddziału w dniach 27–30.08.2026 odbył się  57 Zlot Górski Oddziału PTTK w Świętochłowicach po Karkonoszach i Kotlinie Jeleniogórskiej.

   W I-szym dniu najpierw zwiedziliśmy przepiękne starodawne miasteczko Strzegom. Przypadkowo spotkaliśmy w rynku przed ratuszem burmistrza miasta Pana Krzysztofa Kalinowskiego, który po krótkiej rozmowie sprowadził nam gratisowo fachowego przewodnika po mieście pracownika magistratu. Przewodnik opowiedział nam historię miasta i regionu, zabytków i osiedleń polaków po II wojnie światowej. Pokazał również najważniejsze zabytki miasta: rynek, zabytkowe kamienice, ratusz, gotycką Bazylikę Mniejszą pw. Piotra i Pawła. Bazylika ma bardzo bogate wyposażenie: mnóstwo renesansowych nagrobków miejskich patrycjuszy, obrazy, freski, rzeźby, itp. Całe ukwiecone miasto pozostawiło nam miłe wrażenie. Następnie pojechaliśmy do miejscowości Świny zobaczyć potężny zamek słynnych magnatów Świnków, właścicieli również Świdnicy drugiego po Wrocławiu miasta średniowiecznego Śląska. Zamek pięknie położony na wysokim wzgórzu po długim okresie ruiny jest obecnie w odbudowie. Można podziwiać fragmenty murów obronnych, fosę, sam zamek główny 4 piętrowy z ogromną 30 m wieżą obronną, skąd rozpościera się cudowny widok na Góry Janowickie, Pogórze Kaczawskie i Góry Wałbrzyskie. Z kolei w Janowicach Wielkich zobaczyliśmy, ale tylko z zewnątrz renesansowy zamek i pałac z rozległym pięknie utrzymanym parkiem hrabiów Schaffgotschów - obecnie Dom Pomocy Społecznej. Przez Przełęcz Karpnicką w Górach Sokolich dojechaliśmy na parking przy szlaku żółtym (450 m npm) i przeszliśmy około 2 km do słynnego schroniska PTTK „Szwajcarka” pod Krzyżną Górą (653 m npm). Po drodze mijaliśmy Trzy Korony 525 m npm, Srebrne Skały i inne piaskowcowe ostańce. Schronisko „Szwajcarka” wybudowane w 1823 r. w stylu tyrolskim przez księcia Wilhelma Hohenzollerna (pierwotnie domek myśliwski) jest najstarszym schroniskiem w Polsce i ważnym obiektem w Rudawskim Parku Krajobrazowym na skrzyżowaniu 5 szlaków turystycznych. Mieszkał w nim przez 30 lat znany pisarz, turysta, znawca gór, działacz PTTK i autor kilkunastu przewodników po Sudetach Tadeusz Steć. Po odpoczynku, kawie i piwie i podziwianiu panoramy Gór Sokolich zeszliśmy do autobusu na parkingu (około 170 m przewyższenia). Potem pojechaliśmy już na obiad do restauracji „Grande Roma” i następnie do nowoczesnego hostelu „Kolorowe Cieplice” w Cieplicach Zdroju. W pokoju nr 2 był wieczorek zapoznawczy z winem „Myrtos” z winnicy Hugoberg.

   W II-gim dniu po śniadaniu był wyjazd w Góry Karkonoskie do Karpacza. Niestety po dojściu do stacji wyciągu krzesełkowego na Kopę, o godz. 9-tej wywieszono tabliczkę „Nieczynne z powodu silnego wiatru”. Trzeba było zrealizować program zastępczy. Pojechaliśmy na parking w Karpaczu Górnym i doszliśmy do ewangelickiej Świątyni Wang (najstarszy drewniany kościół w Polsce). Jest to oryginalna jedyna w Polsce budowla z sosny norweskiej bardzo żywicznej z XII w. Świątynia przywieziona w częściach z Norwegii w 1841 r. była zakupiona przez króla Prus Fryderyka Wilhelma IV i staraniem hrabiny von Reden odbudowana w Karpaczu - otwarta uroczyście w dniu 28 lipca 1844 r. Pojechaliśmy następnie do Miłkowa zobaczyć piękny barokowy Pałac Spiż wybudowany przez hr. Carla Zierotina w 1667 r, a przebudowany w 1768 r. w stylu klasycystycznym po pożarze przez hr. Johanna Lodron-Laterano. Obecnie jest tu luksusowy hotel i restauracja, gdzie przy okazji napiliśmy się kawy. Z kolei w Staniszowie po dojściu pod górę około 2 km na górze Grodna (506 m npm) zobaczyliśmy malowniczy myśliwski Zamek Księcia Henryka wybudowany w 1806 r. przez księcia Henryka XXXVIII Reuss zu Kostritz. Ze szczytu Grodna najwyższego wzniesienia Wzgórz Łomnickich rozciąga się malowniczy widok na Kotlinę Jeleniogórską i Karkonosze. W Staniszowie znajduje się również duży barokowy pałac zamieniony na luksusowy hotel dawniej własność ks. Reuss, a obecnie jest w rękach prywatnych i posiada 43 pokoje i apartamenty. Potem pojechaliśmy do Jagniątkowa zobaczyć i zwiedzić Oddział Muzeum Karkonoskiego słynną Willę „Wiesenstein: Kamień Łąkowy” noblisty Gerharta Hauptmana przyjaciela Władysława Reymonta, który promował jego twórczość i pomógł mu uzyskać nagrodę literacką Nobla. Willa malowniczo położona na granitowym wzgórzu z widokiem na Karkonosze została wybudowana w stylu neorenesansu w 1900-1901 r. i jest wewnątrz pięknie wymalowana w holu w kwiaty zwaną „Halą Rajską”. W 7 salach zgromadzono wiele pamiątek po nobliście, Dyplom Nagrody Nobla z 1912 r. (kopia), sprzęt, meble, biurka i mnóstwo książek z pierwszego wydania jego dzieł. Wokół jest piękny park ze starodrzewiem, rzeźbami, ławeczkami i ozdobną roślinnością. Spacer po parku dał nam chwilę zadumy nad losem tych ziem i ich mieszkańców. Gerhart Hauptman mieszkał w tym domu do śmierci w 1946 r. i był wspomagany przez polskie władze w utrzymaniu. Po spacerze pojechaliśmy na obiad do restauracji „Grande Roma”, a po obiedzie był spacer po centrum uzdrowiska Cieplice Zdrój, z pijalnią wód w zdroju, parkiem zdrojowym, oraz odbył się w „Kolorowych Cieplicach” drugi wieczorek zapoznawczy ze śpiewami, grilowaniem kiełbasek i z poczęstunkiem winem „Myrtos”.

   W III-cim dniu po śniadaniu pojechaliśmy na godz. 9⁰⁰ do centrum Cieplic, gdzie z panią Elżbietą Gryszko przewodnikiem sudeckim zwiedziliśmy Cieplice: kościół św. Jana Chrzciciela, Park Zdrojowy, amfiteatr, najstarszy Dom Sanatoryjny "Edward", pamiątkowy obelisk przyłączenia Śląska do Polski z rzeźbionymi historycznymi postaciami w drewnie, główny Dom Zdrojowy I, źródło wody „Marysieńka”, skwer dziedzińca klasztornego cystersów, Kolegium Zakonu Pijarów, Muzeum Przyrodnicze tylko z zewnątrz, tężnię nad rzeką Kamienną, Plac Klasztorny, Plac Piastowski, pałac Schaffgotschów, pomnik jelenia kuracjusza, dawne opactwo cystersów, źródła termalne cysterskie. Zobaczyliśmy przypadkowo Targi Minerałów przy Bulwarze Schaffgotschów z wspaniałymi okazami różnych minerałów i kamieni ozdobnych. Potem pojechaliśmy do centrum Jeleniej Góry i zobaczyliśmy wspaniałą panoramę miasta z Wieży Zamkowej (o wysokości około 20m) zespole murów obronnych. Następnie zobaczyliśmy rynek Starego Miasta z fontanną Neptuna, zabytkowe barokowe i klasycystyczne kamienice z podcieniami, klasycystyczny ratusz z 1766 r., jelonka Ital Jana i zabytkowy tramwaj z pamiątkami. Przeszliśmy główną ulicą Starego miasta im. Marii Konopnickiej, aż do Bramy Wojnowskiej podziwiając bogate ozdobne frontony kamienic. Przeszliśmy ul. 1 Maja obok Cerkwi św. Piotra i Pawła do Kościoła Garnizonowego pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Obecny kościół katolicki był budowany jako tzw. Kościół Łaski Cesarskiej w 1709 r. w stylu barokowym dla protestantów w Monarchii Habsburskiej. Jest wybudowany na planie krzyża greckiego z 4 piętrowymi balkonami i przepięknie wymalowany i udekorowany obrazami, rzeźbami, nagrobkami itp. Wokół kościoła jest park i cmentarz ewangelicki zamożnych rodzin Jeleniej Góry z bogatymi kaplicami i mauzoleami. Pełni wrażeń po pożegnaniu przewodniczki poszliśmy na kawę i ciasto do rynku. Po przerwie pojechaliśmy na objazd Doliny Pałaców i Ogrodów. Najpierw w Mysłakowicach zobaczyliśmy Pałac Cesarski wybudowany na początku XVIII w. w stylu barokowym, który został powiększony i rozbudowany na początku XIX w. przez króla Prus Fryderyka Wilhelma III. Obok jest fontanna z oryginalną rzymską kolumną pod misą z wykopalisk z Pompejów. Po wojnie w pałacu mieściła się szkoła podstawowa, a obecnie niszczeje przeznaczony do sprzedaży. Potem pojechaliśmy zobaczyć Domy Tyrolskie na osiedlu włókniarzy wybudowane przez króla dla prześladowanych tyrolskich protestantów ponad 200 lat temu - użytkowane do dzisiaj. Z kolei potem zobaczyliśmy pałace w pobliskiej Łomnicy i w Wojnowie. Obydwa są pięknie wyremontowane i zagospodarowane z restauracjami i luksusowymi hotelami. Pierwszy pałac w Łomnicy był wybudowany w XV w., przechodził przez wielu właścicieli, aż do roku 1835 r. rodziny von Kunster, która mieszkała tu do 1945 r. Po przemianach ustrojowych w 1992 r. zakupiła pałac z powrotem rodzina niemiecka von Elizabeth Kunster i prowadzi restaurację, hotel, a w zabytkowych zabudowaniach dworskich, sklepy z wyrobami z lnu, bar, sale wystawowe itp. W pałacu Głównym jest Muzeum Wnętrz Pałacowych z pięknymi meblami i malowidłami ściennymi. Obok jest piękny park nad rzeką Łomnicą. Z kolei pobliski barokowy pałac w Wojanowie jest typowym 3 piętrowym luksusowym hotelem z 3 salami bankietowymi, hotelem na 120 miejsc w budynku głównym i w byłym spichlerzu. Całość otoczona jest ogromnym pięknym parkiem nad Łomnicą. W pałacu odbywały się akurat przyjęcia weselne i urodzinowe (przyjęcia od minimum 70 gości do 180 gości na Sali Kasztanowej). Zmęczeni pojechaliśmy jeszcze do „Biedronki”, a potem na obiad. Po kolacji był wieczorek pożegnalny ze śpiewem piosenek turystycznych i biesiadnych oraz piciem wina.

   W IV-tym dniu po śniadaniu pojechaliśmy do Cieplic zobaczyć Muzeum Przyrodnicze mieszczące się w barokowym kompleksie pałacowym opactwa cystersów. Opactwo filia klasztoru z Krzeszowa fundowane przez hr. Schaffgotscha w XVI w. było jednym z najbogatszych, gdyż korzystając ze źródeł termalnych prowadzili wodolecznictwo dla kuracjuszy z całej Europy. Siarczkowe wody termalne mają temperaturę około 48^o C. Cystersi wybudowali kompleks pałacowy, barokowy przepiękny Kościół pw. Jana Chrzciciela, Długi Dom Zdrojowy dla kuracjuszy, ujęcia wód termalnych, łazienki i inne obiekty sanatoryjne. Zwiedziliśmy bardzo dobrze utrzymane sale klasztorne opactwa z freskami, stiukami, rzeźbami i obrazami zapełnione zbiorami przyrodniczymi jednymi z najbogatszych w Polsce: fauna i flora różnych regionów Polski, fauna Azji i Afryki łącznie z nosorożcem, fauna mórz i oceanów, Arktyki i największe w Polsce zbiory motyli z całego świata. Są również dokumenty, mapy, książki i rysunki pocysterskie z XVII w. Niesamowite zbiory i trzeba by zwiedzać je cały dzień, a mieliśmy w planie drogę powrotną ze zwiedzaniem. Pojechaliśmy następnie zwiedzać Krainę Wygasłych Wulkanów wpisaną w tym roku na listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO w dziale Zespołów Geologicznych. Są to formy skalne i ostańce i stożki wulkaniczne na obszarze od Nysy Szalonej na wschodzie po rzekę Bóbr na zachodzie, oraz od Gór Kaczawskich na południu po Bolesławiec i Złotoryję na północy. Występuje tu kilkadziesiąt stożków wulkanicznych bazaltowych ze słynną Ostrzycą, Górą Wleń z ruinami zamku i Górą Grodziec z zamkiem „Grodziec” Piastów Legnicko-Jaworskich. Występują również formy krystaliczne bazaltowych słupów 6-cio graniastych zwanych organami w odkrytych kamieniołomach eksploatujących bazalt ze środka wulkanu. Zwiedziliśmy najpierw najstarszy na Dolnym Śląsku romański kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej i Jana Chrzciciela w Świerzawie w Dolinie Kaczawy. Bardzo ciekawy kościół z rzeźbą Drzewem Życia w portalu z XII w. oraz odkrytymi freskami z XVI w. Wokół jest mnóstwo renesansowych nagrobków okolicznych rycerzy i notabli. W sąsiedniej wsi są słynne „Organy Wielisławskie” w byłym kamieniołomie, lecz niestety droga dojazdowa była tylko do 3,5 ton i brak było parkingu dla autobusów przy głównej drodze na Złotoryję. Zobaczyliśmy je tylko z okien autobusu. Następnie przejechaliśmy do Dobkowa, gdzie są symulatory trzęsienia ziemi i Sudecka Zagroda Edukacyjna, niestety w niedzielę nieczynna. Pięknie położona wieś na Pogórzu Kaczawskim z warsztatami artystów, z wygasłymi wulkanami w okolicy zdobyła 2-krotnie I miejsce na najpiękniejszą wieś Dolnego Ślaska. Pojechaliśmy już potem do Myśliborza, gdzie przy Nadleśnictwie będzie dyrekcja Krainy Wygasłych Wulkanów. Przeszliśmy około 2,5 km prześlicznym Wąwozem Myśliborskim nad potokiem do I kamieniołomu bazaltu w rezerwacie przyrody. Słynne „Organy Myśliborskie” znajdują się w II kamieniołomie pod Górą Rataj (350 m npm). Do organów doszła tylko prezes Oddziału Violetta Warmuzińska, ale inną trasą pomijając Wąwóz Myśliborski. Ostatnim punktem programu był Jawor z niesamowitym szachulcowym Kościołem Pokoju wybudowany w XVII w. z drewna, cegły, słomy i gliny bez użycia gwoździ wpisany na listę UNESCO 13.12.2001 r. Kościół ewangelicko augsburski jest przepięknie wymalowany z ogromna ilością rzeźb, obrazów i bogatych kamiennych nagrobków. Mieści w ławkach 6000 miejsc na hali głównej i 4 piętrowych balkonach (kościół Pokoju w Świdnicy pomieści 7500 osób). Ogromny przepych i cudo architektury!!!. Poszliśmy potem do rynku, gdzie akurat był festyn i Dni Chleba: tańczono, śpiewano i sprzedawano wypieki różnych gatunków chleba i ciast z całej Polski. Powrót nastąpił o godz. 20⁰⁰.

   Program wycieczki przygotował, zorganizował, opowiadał historię zwiedzanych miejsc i obiektów, oraz prowadził kol. Myrta Mieczysław. 

   W wycieczce uczestniczyło 30 osób z Oddziału PTTK z Świętochłowic i nie tylko.

                                                                     Wiceprezes Oddziału

                                                                       Myrta Mieczysław